Máy đóng gói định lượng bột sai lệch: cách cân chỉnh lại trục vít

Định lượng là một bước không thể thiếu trong quy trình đóng gói. Nếu việc định lượng không chính xác, nó không chỉ ảnh hưởng tới sản phẩm đóng gói mà còn ảnh hưởng tới cả doanh nghiệp. Với nguyên liệu dạng bột, việc định lượng chủ yếu được thực hiện thông qua cơ cấu trục vít. Khi máy đóng gói định lượng bột sai lệch, chúng ta phải xử lý như thế nào? Chuyên gia về máy của Đức Phát sẽ giúp bạn giải thích nguyên nhân của tình trạng này và các giải pháp khi bột có sự sai lệch trong bước định lượng. Hãy đọc bài viết này ngay để hiểu thêm về điều này nhé!

Tham khảo:

• Các phương pháp định lượng trong đóng gói
• Đóng gói bột siêu mịn và những điều cần lưu ý
• Giải quyết bài toán đóng gói bột hóa chất ăn mòn

Định lượng bột sai lệch: Hiểu đúng về tình trạng và nguyên nhân

Định lượng bột sai lệch là hiện tượng biên độ dao động về khối lượng giữa các thành phẩm vượt quá ngưỡng cho phép của tiêu chuẩn sản xuất. Thông thường, sai số chuẩn phải dưới 1%. Nhưng có túi bột trọng lượng cân được là 480g, có túi 510g, có túi lại lên tới 525g. Sự thiếu ổn định và thiếu đồng đều này tạo ra một “chu kỳ lỗi” khiến dây chuyền sản xuất mất kiểm soát về định ngạch, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khâu đóng gói và kiểm soát chất lượng (QC).

Nguyên nhân gây ra tình trạng định lượng bột sai lệch

Có 3 nhóm nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng trọng lượng các túi bột khi đóng gói có sự chênh lệch lớn. Trong đó lỗi do trục vít là phổ biến nhất:

Lỗi trục vít

• Mòn cánh vít: Sau thời gian dài sử dụng với các loại bột có tính mài mòn cao, đường kính cánh vít bị thu hẹp lại, tạo khe hở lớn giữa trục vít và ống phễu, làm bột bị rò rỉ hoặc không được đẩy đi hết.
• Lệch tâm trục: Trục vít không nằm thẳng hàng trong ống dẫn mà bị nghiêng, khiến bột được đẩy ra không đều theo từng vòng quay.
• Bước vít không phù hợp: Sử dụng sai loại trục vít (bước vít quá thưa hoặc quá dày) so với tỷ trọng thực tế của loại bột đang đóng gói.

Do tính chất vật lý của bột

Bột bị vón cục, độ ẩm thay đổi làm thay đổi tỷ trọng (bulk density), khiến cho trục vít khi quay cùng số vòng quay nhưng khối lượng bột thoát ra lại khác nhau.

Lỗi hệ thống điều khiển

Động cơ servo (điều khiển vòng quay trục vít) bị nhiễu tín hiệu hoặc cài đặt thông số gia tốc/giảm tốc không chính xác, dẫn đến việc trục vít quay thừa hoặc thiếu vòng.

Ảnh hưởng của việc định lượng bột sai lệch

Việc định lượng bột sai lệch có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và cả hệ lụy “ngầm” cho doanh nghiệp:

• Thất thoát nguyên liệu: Nếu mỗi túi dư ra 2-3g, nếu doanh nghiệp có sản lượng khoảng 1000 túi/ngày, doanh nghiệp đang để thất thoát 2 – 3kg. Nhưng nếu doanh nghiệp có sản lượng lên tới 10.000 túi/ngày, rõ ràng doanh nghiệp đang “vứt tiền qua cửa sổ” với hàng chục kg nguyên liệu thất thoát mỗi ngày.
• Rủi ro pháp lý và kiểm định: Sản phẩm thiếu cân so với bao bì có thể khiến doanh nghiệp bị phạt khi cơ quan chức năng kiểm tra thị trường hoặc lỗ nặng nếu bị siêu thị trả hàng hàng loạt. 
• Gây lỗi cho các khâu sau: Nếu túi định lượng quá đầy, đường hàn miệng túi dễ bị dính bột, gây hở túi, làm sản phẩm nhanh hỏng và mất thẩm mỹ. 
• Lãng phí chi phí vận hành: Doanh nghiệp phải cần tới nhân công hoặc thiết bị để kiểm tra lại (re-check) và đóng gói lại các sản phẩm lỗi, làm giảm hiệu suất tổng thể của nhà máy.
• Mất uy tín cho doanh nghiệp: Việc sản phẩm đóng gói không đồng đều có thể gây mất uy tín cho doanh nghiệp trong mắt người tiêu dùng nếu trọng lượng bị thiếu hoặc bị đối tác, các chuỗi siêu thị lớn đánh giá là thiếu chuyên nghiệp.

Phương án giải quyết: hướng dẫn cân chỉnh lại trục vít

Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới lỗi định lượng bột sai lệch là do trục vít. Vì vậy cân chỉnh trục vít là công việc cần phải làm để lấy lại độ chính xác cho máy đóng gói. Bạn có thể tự cân chỉnh lại trục vít theo hướng dẫn dưới đây nếu có nhân viên kỹ thuật lành nghề:

Bước 1: Kiểm tra độ đồng tâm và khe hở

Hãy đảm bảo trục vít phải nằm chính giữa ống phễu. Nếu trục vít lệch sang một bên, nó sẽ ép bột không đều. 

Cách chỉnh: Điều chỉnh lại khớp nối (coupling) giữa động cơ và trục vít để đảm bảo trục quay trơn tru, không có tiếng kêu lạ.

Theo thời gian, ma sát giữa bột và kim loại làm cánh vít bị mòn, tạo ra khoảng cách lớn giữa trục và ống dẫn.

Cách chỉnh: Kiểm tra khe hở. Nếu khe hở quá lớn, bột sẽ bị “lọt” lại phía sau khi trục quay, gây sai số. Trường hợp mòn nặng, bạn cần thay thế trục vít mới phù hợp với kích thước ống dẫn.

Bước 2: Cài đặt lại thông số vòng quay trên PLC/HMI

Định lượng trục vít hoạt động dựa trên nguyên lý: 

Khối lượng = (Số vòng quay) x (Khối lượng bột trên mỗi bước vít).

• Nếu máy đang đóng dư khối lượng: Giảm số vòng quay của động cơ servo trong phần cài đặt
• Nếu máy đóng thiếu khối lượng: Tăng số vòng quay

Lưu ý: Nên thực hiện thay đổi nhỏ (khoảng 1-2%) và cân thử 5 – 10 mẫu để lấy giá trị trung bình. Điều chỉnh từ từ cho đến khi bột được định lượng chính xác liên tục.

Bước 3: Cân chỉnh cánh gạt bột (Agitator)

Cánh gạt trong phễu có nhiễm vụ đánh tơi bột để nén đầy vào các bước vít. Nếu cánh gạt quá cao, bột không vào đủ trục vít.

Cách chỉnh: Hạ thấp cánh gạt để bột luôn được đẩy đầy vào các rãnh của trục vít trước khi trục bắt đầu quay.

Bước 4: Kiểm tra van chống rơi (nếu có)

Với loại bột siêu mịn, khi trục vít dừng, bột vẫn có thể tự rơi xuống. Bạn hãy kiểm tra lò xo hoặc gioăng cao su ở đầu ra của trục vít để đảm bảo “ngắt” bột dứt khoát ngay khi trục ngừng quay. 

Kết luận

Việc định lượng bột tưởng chừng dễ dàng, song sẽ luôn có những vấn đề nhỏ có thể xảy ra sau khi bạn chạy máy một thời gian dài. Máy móc cũng có sự hao mòn theo thời gian. Nếu không xử lý sớm, vấn đề nhỏ có thể mang tới hậu quả lớn cho doanh nghiệp. Vì vậy, bạn hãy đảm bảo kiểm tra, bảo dưỡng máy móc thường xuyên cũng như liên hệ với nhà cung cấp để được hướng dẫn cách xử lý đúng nhất khi máy gặp vấn đề định lượng bột sai lệch. 

Nếu bạn mong muốn được tư vấn về máy đóng gói bột, hãy liên hệ Đức Phát. Công ty Đức Phát là đơn vị chuyên cung cấp giải pháp công nghệ và các dòng máy đóng gói, giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất và có lộ trình phát triển bền vững, dài lâu, hồi vốn trong thời gian hợp lý. Đức Phát luôn sẵn sàng đồng hành cùng các doanh nghiệp trên con đường sản xuất và định vị vị thế trên thị trường đầy cạnh tranh.